Snelheid zonnewind en richting van het IMF Bz:

Bovenstaand grafiekje geeft de polariteit van het magneetveld aan dat de geladen deeltjes, afkomstig van de zon, met zich meedragen. Via de X-as kan de snelheid van deze zonnewind worden afgelezen. Als Bz negatief is of wordt, is het IMF naar het zuiden georiënteerd en staat de deur naar de aardse atmosfeer voor de geladen deeltjes bij wijze van spreken open. Des te negatiever Bz, des te groter is de kans op poollicht. Hetzelfde geldt doorgans voor de snelheid van de zonnewind. Deze parameters worden gemeten door de ACE satelliet, welke zich tussen de Aarde en de Zon bevindt, op 1.5 miljoen kilometer van de Aarde. Het duurt dan nog tussen de 45 en 75 minuten alvorens de deeltjes onze atmosfeer bereiken.

Meer info over Bz.

De evolutie van deze snelheid tijdens de afgelopen 48u staat in onderstaande grafiek uitgezet. De density, oftewel het aantal protonen per kubieke centimeter is ook van belang. Vanaf een density van 5 protonen per kubieke centimeter zou het poollicht zwak zichtbaar moeten worden indien de Bz negatief is. Deze density bepaalt dus de sterkte van het poollicht.


Detecties ACE satelliet op zo'n 1.5miljoen kilometer afstand van de Aarde. (De deeltjes hebben dan nog een klein uur nodig om de aarde te bereiken)

 

 

Kp Index

Bovenstaande grafiek toont de Kp-waarde.
Op veel internetsites vind je een verwijzing naar de K- of Kp-waarde. Deze quasi-logaritmische waarde is een computervoorspelling van de mate waarin het aardse magnetische veld kan verstoord geraken, en dus bij uitbreiding een indicator voor de kans op poollicht. De staafjes geven een gemiddelde weer van de Kp van de voorbije 3u. De actuele Kp kan via deze link opgevraagd worden.
Een K-waarde wordt berekend aan de hand van de afwijking die de horizontale component van een magnetometer vertoont. De Kp-index ("p" staat voor "planetary") is een drie-uurlijks berekend gemiddelde van een twaalftal stations dat een algemeen beeld geeft.
De Kp kan waarden aannemen tussen 0 (extreem rustige omstandigheden) tot 9 (extreme geomagnetische stormen). Als de Kp-waarde 5 haalt of overschrijdt, spreekt men van een storm (Kp = 6 staat voor "major storm", en Kp ≥ 7 is "severe storm"). Vertaald naar de zichtbaarheid betekent een Kp van 8 a 9 dat er een kans is dat wij in België iets te zien krijgen; voor de inwoners van de noordelijke staten van de USA is het dan een quasi-zekerheid.
Bij een Kp
van 9 kan je er bijna donder op zeggen dat wij in België – als het tenminste helder is – kunnen meegenieten van een show. Voor Lapland is een Kp van 2 meestal voldoende.

Hierbij een overzicht met boven welke breedtegraad poollicht te verwachten is bij de verschillende Kp-waardes:

Europe

Bij Kp 9 kan er dus noorderlicht voorkomen tot in het zenit boven midden-Nederland, op ongeveer 52°NB dus. Vanwege de hoogte (80-300km) waarop het noorderlicht zich afspeelt zien we het dan ook makkelijk vanuit België.

De VS zijn geomagnetisch beter gepositioneerd dan Europa waardoor bij een Kp van 9 noorderlicht tot op een veel zuidelijkere breedtegraad kan voorkomen, tot ongeveer 37°NB.

VS

 

Zie als voorbeeld ook het noorderlicht op 24/25 oktober 2011.

 

Hoofdmenu